Volksuniversiteit Den Bosch

Bestellijst

Geen bestellingen
Cursuscode: CUL150

Armoede en ellende in het katholieke zuiden van Nederland (1600-1800)

Armoede en ellende in het katholieke zuiden van Nederland (1600-1800)
Cursuscode: CUL150

Heeft het Donkere Zuiden bestaan?

De staatkundige, godsdienstige en economische situaties in Noord-Brabant en Limburg verschilden in de zeventiende en achttiende eeuw wezenlijk van die van de provincies in het noorden van Nederland. Terwijl Holland zijn Gouden Eeuw beleefde, was er van welvaart in het zuiden weinig sprake. Gereformeerde regenten en predikanten gingen in Brabant de scepter zwaaien. Niet alleen om godsdienstige redenen, maar ook om economische motieven trokken mensen weg. Door de toename van bedelaars en zwervers nam de onveiligheid op het platteland toe. Vooral in Limburg bracht de Vrede van Munster in 1648 absoluut geen einde aan het militaire geweld waaronder het platteland nog enkele decennia vreselijk leed. Boeren moesten zich soms verschuilen voor rondtrekkende militairen en plunderende bendes. Maar klopt de mythe van het donkere en uitgebuite Zuiden wel?

In een reeks van 7 lessen worden de maatschappelijke ontwikkelingen in de zeventiende en achttiende eeuw bekeken. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de onderlaag van de maatschappij. 
De volgende onderwerpen komen daarbij aan bod in de lessen:

  • 1: Institutionele organisatie, criminaliteit en rechtspraak. 
  • 2:  De verpaupering van een stad aan de rand van de Peel (met name Weert).
  • 3:  Prostitutie in de vestingstad ’s-Hertogenbosch.
  • 4:  Plattelandsbevolking zoekt veilig heenkomen: de organisatie van boerenschansen.
  • 5:  Onderdrukking katholieke geloofsbeleving (sluiting kloosters, verdwijnen processies, komst schuilkerken en grenskerken, bedevaarten over de grens, devotie thuis).
  • 6:  Migratie.  Godsdienstige redenen (vertrek geestelijken en katholieke notabelen uit Brabant en komst gereformeerden). Trek naar Holland om economische motieven (o.a. linnenblekers uit Weert en Helmond naar Haarlem, trekarbeiders, dagloners en dienstmeisjes naar Holland).
  • 7: Criminele bendes en bedelaars (en vagebonden, Bokkenrijders, Groot Nederlandse en Brabantse bende).

 

Maandag 2 maart 2020
7 lessen van 2 uur aanvangstijd 13:30 (klik hier voor de lijst met data en tijden per bijeenkomst)
Prijs: € 99,00
Dhr. J. (Jos) Wassink
13:30 - 15:30
Locatie: VU Den Bosch (klik hier voor de adresgegevens)
Inschrijving geopend >
J. (Jos) Wassink
J. (Jos) Wassink
Na mijn studie geschiedenis heb ik als archivaris van 1981 tot 1988 gewerkt bij het Rijksarchief in Noord-Brabant, daarna tot 2008 bij de Gemeente Weert. Als gemeentearchivaris heb ik een proefschrift geschreven over bestuur en rechtspraak in de periode 1568-1795. In 2008 werd ik provinciaal historicus van Utrecht en ging ik weer in ’s-Hertogenbosch wonen. Sinds mijn pensionering heb ik meer tijd voor mijn passie: de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch in de zeventiende en achttiende eeuw.